Koszty round-trip — co realnie zjada wynik

Co wyjaśnia ta lekcja i dla kogo jest

Ta lekcja pokazuje, jak policzyć pełny koszt jednej transakcji — od wejścia do wyjścia — i jak wyrazić go w ułamku R, żeby dało się porównywać instrumenty oraz horyzonty. Jest przeznaczona dla osoby, która ocenia strategię po wyglądzie setupu, a nie po rachunku kosztów, oraz dla każdego, kto nie rozumie, dlaczego „dobry system” nie zarabia. Kolejność jest stała: najpierw pomiar kosztu, potem ocena strategii.

Punkt odniesienia: jeżeli pełny koszt wejścia i wyjścia wynosi 0,5R albo więcej, to co druga transakcja pracuje wyłącznie na pokrycie kosztów. Wtedy problemem nie jest brak sygnałów, tylko instrument albo częstotliwość wejść.

Z czego składa się koszt round-trip

Spread i prowizję znasz przed wejściem, a slippage ujawnia się dopiero po fakcie. To dlatego lista składników nie kończy się na tym, co widać w tabeli brokera. Koszt, którego nie zmierzyłeś, nie przestaje istnieć — po prostu nie trafia do Twojego rachunku.

Protokół: koszt round-trip w sześciu krokach

koszt_round_trip_PLN = spread_PLN + prowizja_PLN + (swap_PLN × liczba_nocy) + slippage_PLN
koszt_w_R            = koszt_round_trip_PLN / 1R

1. Zapisz spread w punktach albo pipsach, w typowej dla Ciebie godzinie sesji. Pamiętaj, że spread bywa inny przed publikacją danych i po zamknięciu głównej sesji.
2. Zapisz prowizję za pełne wejście i wyjście, w walucie rachunku. Jeżeli broker podaje ją w tickach, przelicz na PLN.
3. Zapisz swap dla kierunku, w którym handlujesz, i pomnóż przez planowaną liczbę nocy. Wartości dla long i short bywają różne.
4. Zmierz slippage. Przez 20 transakcji notuj cenę kliknięcia i cenę realizacji, a następnie policz średnią różnicę. To nie jest pech, tylko składnik kosztu.
5. Zsumuj wszystko w PLN. Wynik to koszt jednego pełnego round-tripu w Twoich warunkach wykonania.
6. Podziel przez 1R. Dopiero ta liczba mówi, ile strategii zabiera koszt, i pozwala porównać dwa instrumenty o różnych specyfikacjach.

Przykład ilustracyjny na CFD na indeks: spread 2 punkty, prowizja 3 PLN i swap 1,5 PLN za noc. Przy 1R równym 20 PLN sam spread z prowizją daje koszt rzędu 0,25–0,35R na round-tripie. To jeszcze da się zaakceptować przy rzadkich wejściach. Wszystkie te liczby są ilustracyjne, a spread, prowizję i swap dla swojego symbolu sprawdź u swojego brokera.

Wypełnij po jednym wierszu dla każdego instrumentu, który rozważasz. Liczba w ostatniej kolumnie jest jedynym uczciwym porównaniem między dwoma rynkami.

Ten sam pomysł na trzech instrumentach

Ta sama idea — wejście przy wybiciu, stop za strefą — ma inny koszt round-trip w zależności od instrumentu. Tabela jest ilustracyjna i opisowa; zawsze liczysz na własnym koncie, w walucie rachunku.

Szczegółowe porównania znajdziesz osobno: CFD vs futures oraz CFD vs akcje. Wybór wynika z tego, ile kosztu mieści się w Twoim 1R, a nie z tego, co wygląda dobrze na zrzucie ekranu.

Slippage — koszt, którego nie ma w tabeli

Spread i prowizję odczytasz z dokumentów brokera. Slippage zobaczysz dopiero w dzienniku, jako różnicę między ceną kliknięcia a ceną realizacji. Największy bywa w czterech sytuacjach:

• przy publikacji danych o dużym wpływie na rynek, gdy zlecenia rynkowe otrzymują gorsze ceny,
• na mało płynnych spółkach i po zakończeniu głównej sesji na GPW,
• w nocy na parach walutowych o niskiej płynności,
• przy zleceniach rynkowych zamiast zleceń z limitem na wejściu.

Protokół pomiaru jest prosty: przez 20 transakcji zapisuj cenę kliknięcia i cenę realizacji w punktach albo w PLN, a potem policz średnią różnicę. Ta średnia wchodzi do expectancy jak każdy inny koszt.

Próg opłacalności po kosztach

Koszt nie tylko zmniejsza zysk — podnosi też wymaganą skuteczność. Wzór dla ustalonego stosunku zysku do ryzyka i znanego kosztu w R wygląda tak:

wymagany_winrate = (1 + koszt_w_R) / (1 + R:R)

Przy R:R równym 2 do 1 rynek bez kosztów wymaga około 33,3% transakcji skutecznych. Koszt 0,2R podnosi ten próg do 40%. Oba wyniki są liczbami ilustracyjnymi dla przyjętego R:R = 2 — to nie prognoza, ale rachunek, który pokazuje, że każda dziesiąta część R oddana w kosztach ma konkretną cenę. Ten sam mechanizm opisuje lekcja Expectancy i drawdown.

Kiedy koszt mówi „nie handluj”

1. Koszt round-trip sięga 0,5R lub więcej. Przy takim koszcie co druga transakcja pracuje na brokera; zmień instrument, interwał albo częstotliwość wejść.
2. Koszt pomnożony przez planowaną liczbę wejść przekracza Twój limit dziennej straty. Wtedy nawet zgodne z planem transakcje wyczerpują budżet dnia na samych opłatach.
3. Nie znasz kosztu, bo nie otworzyłeś specyfikacji symbolu. Otwieranie pozycji na instrumencie, którego kosztu wejścia nie znasz, nie jest strategią.
4. Liczysz koszt z tabeli, ale pomijasz slippage na danych makroekonomicznych. Plan, który zakłada idealną realizację w najbardziej zmiennym momencie sesji, nie jest planem.

Ćwiczenie mierzalne

Weź jeden instrument na koncie demo i wypełnij wiersz w tabeli powyżej: spread, prowizja, swap za jedną noc oraz zmierzony slippage. Policz koszt round-tripu jako procent 1R. Następnie policz, ile transakcji w tym instrumencie mieści się w Twoim limicie dziennym po odjęciu kosztów. Zapisz wniosek w jednym zdaniu: czy ten instrument ma sens dla Twojego horyzontu. Limit dzienny przeliczasz na R w lekcji Limit dzienny i drawdown.

Częste pytania

Czy 0,2R kosztu na transakcję to dużo?

To znaczy, że 20% potencjalnego ryzyka znika w kosztach przy każdym wejściu i wyjściu. Przy rzadkich swingach bywa akceptowalne; przy skalpowaniu zwykle zabójcze, bo płacisz ten koszt kilkanaście razy dziennie.

Gdzie znaleźć spread i swap?

W specyfikacji symbolu u brokera, w szczegółach kontraktu. Swap podawany jest osobno dla long i short, a różnica między kierunkami bywa duża — dlatego licz go dla kierunku, w którym faktycznie handlujesz.

Czy slippage można wyeliminować?

Nie, można go tylko ograniczyć: zlecenia z limitem i płynne godziny sesji zmniejszają go, ale nie usuwają. Mierz go w dzienniku i traktuj jak część kosztu, nie jak wymówkę.

Dlaczego w ogóle mierzyć koszt, skoro strategia i tak działa?

Bo „działa” bywa wnioskiem z kilku transakcji, w których koszt nie zdążył jeszcze zabrać różnicy. Koszt w ułamku R jest tą samą informacją przy każdej transakcji i nie zależy od szczęścia: dopiero mając go, wiesz, czy Twój wynik pochodzi z przewagi, czy z dobrej passy. Bez pomiaru nie rozpoznasz momentu, w którym koszt zjada całą przewagę.