Akcja

Definicja

Akcja to udział w kapitale spółki akcyjnej. Posiadacz ma prawo do części majątku przy likwidacji, do dywidendy, jeżeli walne zgromadzenie ją uchwali, oraz do głosu na walnym zgromadzeniu — zwykle jedna akcja to jeden głos. Na GPW akcje notowane są w PLN, a ich cena powstaje w arkuszu zleceń. Akcja to nie CFD na akcję — kupując CFD, nie nabywasz udziału, nie masz prawa głosu ani prawa do dywidendy, a rozliczasz wyłącznie różnicę cen.

Jak to działa

Cena akcji zmienia się w arkuszu zleceń: zlecenie kupna z limitem lub typu PKC (po każdej cenie) trafia na przeciwstawne zlecenie sprzedaży. Wynik liczysz jako (cena sprzedaży − cena zakupu) × liczba akcji, minus prowizja przy obu transakcjach. Na GPW prowizja to zwykle 0,19–0,39% wartości zlecenia, z minimum około 3–5 PLN. Do tego dochodzi podatek 19% od zysku. Akcja daje też prawa: dywidendę, prawo poboru w nowej emisji i głos na walnym zgromadzeniu, przy czym jeden głos przypada na jedną akcję.

Przykład

Kupujesz 40 akcji spółki z WIG20 po 62,50 PLN. Wartość zlecenia to 2500 PLN, prowizja 0,29% to 7,25 PLN, razem 2507,25 PLN. Po ośmiu miesiącach kurs rośnie do 71,80 PLN i sprzedajesz całość za 2872 PLN, płacąc 8,33 PLN prowizji. Zysk brutto to 2872 − 8,33 − 2507,25 = 356,42 PLN. Podatek 19% od tej kwoty to 67,72 PLN, więc na rękę zostaje około 288,70 PLN, czyli 11,5% na kapitale 2500 PLN. W tym samym czasie spółka wypłaciła 1,40 PLN dywidendy na akcję, czyli 56 PLN przed podatkiem.

W praktyce

Na GPW sesja trwa od 9:00 do 17:00, a zlecenia można składać w fazie przed otwarciem. Najważniejsza pułapka to spread i prowizja przy małych zleceniach: przy minimum 3 PLN prowizji zakup za 300 PLN kosztuje 1% w jedną stronę, czyli 2% w rundzie — więcej niż typowy roczny TER ETF-u. Drugi koszt jest podatkowy: 19% od zysku płacisz przy sprzedaży, a strat z jednej spółki nie odliczysz od dywidend, bo dywidenda jest opodatkowana u źródła, zwykle 19% pobieranym przez brokera. Trzecia rzecz to płynność: akcja z małym obrotem może mieć spread kilka procent.

Anty-przykład / częsty błąd

„Tania akcja to dobra okazja” — kurs 2,40 PLN nic nie mówi o wycenie, bo liczy się cena w stosunku do zysku na akcję (C/Z), wartości księgowej czy długu netto. Drugi błąd to kupno akcji wyłącznie dla dywidendy bez sprawdzenia dnia ex-date: jeśli kupisz dzień za późno, kurs spada o kwotę dywidendy, a Ty jej nie dostajesz — tracisz tylko na spreadzie. Trzeci: brak planu na dywidendę i podatek; świadczenie 2,50 PLN na akcję przy 1000 akcjach to 2500 PLN brutto, ale 19% pobiera płatnik, więc wpływa 2025 PLN.

Powiązane lekcje

Akcje i ETF od podstaw