ETF

Definicja

ETF (Exchange-Traded Fund) to fundusz inwestycyjny, którego jednostki są notowane na giełdzie jak akcje. Fundusz posiada koszyk aktywów — akcji indeksu, obligacji albo surowca — a Ty kupujesz ekspozycję na cały koszyk, nie na pojedynczą spółkę. Cena jednostki śledzi wartość aktywów netto (NAV) na jednostkę, ale na giełdzie może się od niej różnić o premię lub dyskonto. ETF to nie fundusz otwarty kupowany w banku ani CFD na indeks: nie ma dźwigni, nie ma swapu, a jednostki nabywasz w arkuszu zleceń.

Jak to działa

Liczy się TER — total expense ratio, roczny koszt zarządzania odliczany z aktywów funduszu codziennie. Dla ETF-ów akcyjnych to zwykle 0,05–0,60% rocznie, dla funduszy lewarowanych i tematycznych 0,50–1,50%. Sposób replikacji bywa pełny (fundusz kupuje wszystkie składniki indeksu), próbkowany (tylko reprezentatywną część) albo syntetyczny, gdzie fundusz zawiera swap z bankiem i nie posiada aktywów bazowych — wtedy dochodzi ryzyko kontrahenta. Trzeci parametr to tracking difference: różnica między stopą zwrotu ETF-u i indeksu, pomniejszona o TER i podatki od dywidend.

Przykład

Kupujesz 25 jednostek ETF-u na WIG20 po 84,30 PLN. Wartość zlecenia to 2107,50 PLN, prowizja 0,19% to 4 PLN, spread 0,1% to około 2,11 PLN — razem koszt wejścia 2107,50 + 4 = 2111,50 PLN. TER wynosi 0,40% rocznie, czyli od 2100 PLN około 8,40 PLN w pierwszym roku, pobierane z aktywów funduszu, więc nie zobaczysz osobnej pozycji na wyciągu. Po roku indeks WIG20 zwraca 7,00%, ale ETF 6,55% — 0,40% zjadł TER, a 0,05% to tracking error. Sprzedajesz 25 jednostek po 89,82 PLN, płacąc prowizję 4,27 PLN.

W praktyce

Na GPW ETF-y notowane są w PLN i USD; przy tych drugich dochodzi koszt wymiany waluty, zwykle 0,2–0,5% po stronie brokera. Sprawdź spread bid–ask: przy ETF-ach o małym obrocie potrafi wynieść 0,5% i więcej, czyli więcej niż roczny TER. Płynność mierz obrotem na sesji — jednostka z obrotem 10 000 PLN dziennie nie zrealizuje zlecenia na 50 000 PLN po cenie z arkusza. Pułapka podatkowa: TER jest odliczany z aktywów funduszu, więc nie wpiszesz go jako kosztu — kosztem w PIT-8C jest cena nabycia jednostek plus prowizja, a 19% płacisz przy sprzedaży.

Anty-przykład / częsty błąd

„ETF na WIG20 to WIG20” — nie: wynik ETF-u różni się od indeksu o TER, tracking error i podatek od dywidend, więc w skali dekady luka może sięgnąć kilku procent. Drugi błąd to wybór funduszu po nazwie bez sprawdzenia metody replikacji: ETF syntetyczny opiera się na swapie z bankiem, więc dokładasz ryzyko kontrahenta, którego nie ma przy replikacji pełnej. Trzeci: porównywanie ETF-ów po TER, gdy spread wynosi 0,6% — przy jednorazowym zakupie i sprzedaży koszt obrotu przewyższa pięć lat oszczędności na koszcie rocznym.

Powiązane lekcje

ETF w praktyce