Rodzaje zleceń

Trzy podstawowe zlecenia

Market (po cenie rynkowej)

Zlecenie market wykonuje się „od razu” po dostępnej cenie. Używaj, gdy liczy się wejście/wyjście, a nie dokładny poziom. Przy niskiej płynności lub newsach możesz dostać gorszą cenę (slippage). Na CFD spread potrafi się rozszerzyć — market w takiej chwili to świadoma cena ryzyka.

Limit

Zlecenie limit — kupujesz nie drożej niż X / sprzedajesz nie taniej niż Y. Kontrola ceny, brak gwarancji wykonania. Limit buy poniżej rynku czeka na cofnięcie; jeśli cena nie wróci — nie jesteś w pozycji (to czasem zaleta).

Stop (stop-loss / stop-entry)

Aktywuje się po przebiciu poziomu. Stop-loss ogranicza stratę, gdy setup jest nieważny. Stop-entry bywa używany do wejścia na wybiciu (kupno powyżej oporu). Po aktywacji zachowanie zależy od platformy (market vs stop-limit) — sprawdź u swojego brokera.

Cheat sheet

Przykład edukacyjny: chcesz kupić WIG20 CFD przy reteście 2500. Limit buy 2500 — kontrola ceny. Jeśli boisz się, że „ucieknie” bez Ciebie, market — akceptujesz cenę rynkową. Stop-loss poniżej swing low, nie „pod okrągłą liczbą, bo ładnie wygląda”.

Zlecenia specyficzne dla GPW

Na GPW ten sam cel osiąga się czasem innym zleceniem niż na CFD. Trzy typy warte rozróżnienia:

PCRO jest tu najciekawsze dla początkującego: daje szybkość rynku i jednocześnie twardy limit ceny. Jeśli boisz się, że market w aukcji wypełni się po absurdalnej cenie, PCRO jest odpowiedzią — a wielu inwestorów detalicznych w ogóle o tym typie nie wie i wybiera między „market” a „limit”, tracąc jedno albo drugie.

Zlecenia mają też termin ważności (np. ważne na sesji, ważne do końca następnego dnia notowań, ważne do anulowania). Zlecenie bez świadomie ustawionej ważności może zniknąć w momencie, w którym liczyłeś, że wciąż czeka. Nazwy i dostępność typów bywają różne u poszczególnych brokerów, dlatego potwierdź je w dokumentacji swojego rachunku, zamiast zakładać, że działają identycznie.

W aukcji otwarcia i zamknięcia zlecenia zachowują się inaczej niż w notowaniach ciągłych — market złożony w aukcji trafia do arkusza łączonego i nie wykonuje się natychmiast. To nie detal techniczny: to różnica między ceną, którą widziałeś, a ceną, po której kupiłeś.

Zlecenia warunkowe (skrót)

Te narzędzia automatyzują egzekucję planu, ale nie zastępują go — trailing stop ustawiony bez wcześniej przemyślanego dystansu równie łatwo wyrzuca z pozycji na zwykłym szumie, jak stały stop ustawiony zbyt ciasno.

Zmierz swój slippage, zamiast się go bać

Slippage to nie abstrakcja — to liczba, którą możesz policzyć dla własnego rachunku. Protokół:

1. Przed kliknięciem zapisz cenę, którą widzisz na wykresie (cena_oczekiwana).
2. Po wypełnieniu zapisz cenę faktyczną z potwierdzenia (cena_fill).
3. slippage = |cena_fill − cena_oczekiwana|   (w punktach)
4. udział = slippage / ATR(TF wejścia)        (jako % zakresu świecy)
5. Zapisuj kierunek: wpłynął na Twoją korzyść czy niekorzyść?

Po dziesięciu zleceniach policz średnią z punktu 4 osobno dla market i dla limit. Zobaczysz jedną z dwóch rzeczy: albo slippage jest pomijalny i Twoje obawy były nieuzasadnione, albo jest istotny — i wtedy wiesz, że market na Twoim interwale po prostu nie jest darmowy.

Kiedy zlecenie mówi „nie handluj”

1. Spread rozjechany ponad normę — market w takiej chwili to nie egzekucja planu, to płacenie kary za pośpiech.
2. Aukcja, której mechaniki nie znasz — jeśli nie wiesz, czy Twoje zlecenie wejdzie do arkusza łączonego, nie składasz go „na próbę”.
3. Stop-loss ustawiony w miejscu, gdzie nie ma invalidacji setupu — stop nie jest celem, nie jest „poziomem ładnym”, jest miejscem, w którym uznajesz setup za błędny.
4. Zlecenie bez zdefiniowanej ważności — oczekujące zlecenie, które wygaśnie w nieoczekiwanym momencie, daje fałszywe poczucie zabezpieczenia.

Zlecenia a różne instrumenty

Mechanika market/limit/stop jest uniwersalna, ale jej praktyczne konsekwencje różnią się między klasami aktywów. Kto jest kontrahentem na każdej z tych klas i gdzie transakcja jest rozliczana, porównuje lekcja Instrumenty i rynki. Na GPW zlecenia w fazie aukcji otwarcia i zamknięcia działają inaczej niż w trakcie notowań ciągłych. Na rynku krypto 24/7 stop-loss ustawiony na weekend może zostać aktywowany przy dużo niższej płynności niż w dni robocze, co zwiększa ryzyko slippage. Na futures stop-entry używany do wejścia na wybiciu wymaga dodatkowo świadomości, czy zbliża się rollover kontraktu — aktywne zlecenie oczekujące na starym kontrakcie po wygaśnięciu jest bezwartościowe.

Na rachunku maklerskim GPW limity i market działają w sesji giełdowej; na FX/CFD — prawie 24/5, ale płynność nocą bywa gorsza. Zawsze czytaj warunki egzekucji w dokumentach brokera — więcej w lekcji Broker, demo i koszty — nadzór KNF/UE nie zwalnia z czytania KID. Wielkość stopu warto od razu przeliczyć według reguły 1–2% ryzyka.

Błędy początkujących

1. Brak stop-loss „bo jeszcze się odwróci”.
2. Zbyt ciasny stop tuż pod oczywistym poziomem (łatwy do „wyrwania”).
3. Market na newsach bez zrozumienia spreadu.
4. Mylenie stop z limitem przy odwracaniu pozycji.
5. Stop-loss jako „cel” zamiast invalidacji setupu.
6. Brak sprawdzenia, jaki typ zlecenia faktycznie został wysłany — platforma mogła zamienić stop na stop-limit bez Twojej wiedzy.

Ćwiczenie

Na koncie demo otwórz trzy pozycje edukacyjne: market, limit i stop-entry na tym samym instrumencie. Zapisz w dzienniku: cena, po której myślałeś, że wejdziesz, vs cena faktyczna, oraz spread w momencie kliknięcia. Cel: zobaczyć różnicę egzekucji, nie „zarobić na demo”. Następnie uzupełnij tabelę slippage dziesięcioma zleceniami — to pierwszy moment, w którym zobaczysz własny koszt egzekucji jako liczbę, a nie jako obawę.

Ćwiczenie mierzalne

Wybierz jeden instrument demo. Zapisz: kapitał, 1% ryzyka w PLN, dystans do invalidacji, wynikający size, oraz czy po limicie −2R kończysz sesję. Jeden wiersz w arkuszu > trzy „przeczucia” z czatu.

Częste pytania

Czy stop-loss zawsze zamyka dokładnie na poziomie?

Nie. Przy luce, newsach lub cienkiej książce zleceń możesz dostać gorszą cenę (slippage). Stop ogranicza ryzyko koncepcyjnie; nie jest gwarancją fillu 1:1.

Czym jest stop-limit?

Po przebiciu poziomu aktywuje się zlecenie limit, nie market. Chroni przed fatalnym fillu, ale może w ogóle nie wypełnić — sprawdź nazwę i logikę na swojej platformie.

Czym różni się PCR od PCRO na GPW?

PCR realizuje się po każdej dostępnej cenie z arkusza. PCRO to to samo, ale z Twoim ograniczeniem ceny — nie wypełni się po cenie gorszej niż podana. Jeśli chcesz natychmiast, ale nie chcesz ryzykować skrajnie złego fillu, PCRO jest zwykle właściwym wyborem. Dostępność typów potwierdź u swojego brokera.

Czy na GPW i CFD te same nazwy oznaczają to samo?

Zasada market/limit/stop jest podobna, ale sesja, głębokość rynku i model egzekucji różnią się. Ćwicz na tym produkcie, którym realnie handlujesz.