Contango i backwardation
Contango to krzywa terminowa, w której ceny futures rosną z terminem; backwardation to struktura odwrotna. To koszt carry, nie prognoza ceny.
Definicja
Contango to struktura krzywej terminowej, w której kontrakty futures o dalszych terminach wygaśnięcia są droższe niż serie bliższe. Backwardation to układ odwrotny: dalsze serie kwotowane są taniej niż najbliższa. Krzywa terminowa opisuje wyłącznie relacje cen między miesiącami dostawy tego samego instrumentu, a nie prognozę jego przyszłej ceny. To nie jest sygnał „rynek wzrośnie” albo „rynek spadnie” — to cena carry, czyli koszt utrzymania ekspozycji w czasie, wynikający z finansowania, magazynowania i dostępności aktywa dziś.
Jak to działa
Liczy się różnica między ceną serii bliskiej i dalszej, wyrażona w punktach lub procentach. Jeśli kontrakt na ropę WTI na wrzesień kosztuje 78,40 USD, a na grudzień 79,10 USD, baza wynosi 0,70 USD, czyli 0,89 proc. w trzy miesiące. Roczne carry liczysz wzorem: (cena dalsza ÷ cena bliższa − 1) × liczba okresów w roku, co daje tutaj około 3,6 proc. Backwardation daje z tego wzoru wynik ujemny — utrzymanie pozycji długiej generuje wtedy przychód przy każdej rotacji. Im bardziej strome contango, tym drożej kosztuje pasywne trzymanie kontraktu.
Przykład
Przykładowo kupujesz kontrakt na srebro: seria wrześniowa kosztuje 29,80 USD za uncję, grudniowa 30,35 USD, czyli contango 0,55 USD i 1,85 proc. Kontrakt obejmuje 5 000 uncji, więc wartość nominalna pozycji to 149 000 USD, a sam koszt rollu wynosi 0,55 × 5 000 = 2 750 USD. Jeśli srebro przez kwartał stoi w miejscu, rotacja zjada 2 750 USD plus dwie prowizje. W backwardation na miedzi seria bliska kosztuje przykładowo 9 400 USD za tonę, dalsza 9 310 USD, a kontrakt 25 ton — roll daje +90 × 25 = 2 250 USD przychodu.
W praktyce
Contango ma znaczenie dla każdego, kto trzyma futures dłużej niż jeden cykl rollu — pasywne produkty na surowce notowane w contango tracą na wartości nawet przy płaskim rynku, bo koszt carry jest wliczany w wynik. Patrz na dwa parametry: nachylenie krzywej i płynność serii frontowej. Pułapka kosztowa: roll to dwie transakcje, więc płacisz spread dwa razy. Podatkowo zamknięcie pozycji rozliczasz w Polsce w PIT-38 stawką 19 proc. od dochodu, a koszt rollu nie jest osobną ulgą — wchodzi w koszt nabycia nowej serii.
Anty-przykład / częsty błąd
Typowe nieporozumienie: „contango oznacza, że rynek oczekuje wzrostu”. Krzywa terminowa odzwierciedla koszt finansowania i magazynowania, a nie prognozę. Drugi błąd to porównywanie wyniku kontraktu futures z ceną spot bez korekty o roll: inwestor widzi, że ropa na rynku spot wzrosła 10 proc., a jego pozycja zarobiła mniej, i uznaje to za błąd egzekucji brokera. Trzeci: czytanie stromej backwardation jako gwarancji dalszych wzrostów — sygnalizuje ona napięcie podażowe, ale go nie potwierdza.