Stop-loss i R-multiple
Stop-loss i R-multiple
Co to jest 1R
1R = kwota, którą ryzykujesz na trade — odległość od wejścia do stopu w PLN (lub walucie rachunku), zgodnie z regułą 1–2% ryzyka. To podstawa pojęcia R-multiple. Zysk +2R przy ryzyku 100 PLN = +200 PLN. Dzięki temu porównujesz setupy niezależnie od tego, czy konto ma 5 000 czy 50 000 PLN.
Po co myśleć w R
Dziennik tylko w PLN miesza „duże konto, mały błąd” z „małe konto, duży błąd”. Dziennik w R odpowiada na pytanie z lekcji Expectancy i drawdown: czy setup ma edge? Winrate bez średniego R to pół prawdy. Koszty (spread) też wyrażaj ułamkiem R — wtedy widać, czy egzekucja zjada system.
| Wynik | Znaczenie | Przykład edukacyjny (1R = 100 PLN) |
|---|---|---|
| −1R | pełny stop | −100 PLN |
| 0R | breakeven po kosztach ≈ 0 | ~0 PLN |
| +1R | zysk = ryzyku | +100 PLN |
| +2R | typowy cel R:R 1:2 | +200 PLN |
| −0,3R | early exit / partial strata | −30 PLN |
Stop techniczny vs pieniężny
- Najpierw znajdź miejsce, gdzie setup jest nieważny (za strukturą / za swingiem).
- Potem dobierz size tak, by ten stop = 1R ≤ 1–2% kapitału.
- Nie odwrotnie: „chcę 2 loty, więc ciasny stop pod okrągłą liczbą”.
Na GPW i CFD ta sama logika: invalidacja z wykresu, size z kapitału. Różnica to płynność i slippage — szeroki stop + mniejszy size bywa zdrowszy niż „idealne R:R” na szumie.
Przesuwanie stopa
Przesunięcie przeciwko sobie („dam jeszcze chwilę”) zabija expectancy. Przesunięcie na BE / trail — tylko jeśli masz to w planie setupu i zapisane w checklistie. Ad-hoc trail „bo boję się oddać zysk” to inny system co trade.
Breakeven i partial
Mechanika OK, jeśli zdefiniowana (np. partial 50% przy +1R, stop na BE po partialu). Chaos: partial bez reguły + trail „na czuja” = nie da się policzyć expectancy setupu.
Protokół 10 trade’ów w R
| # | Setup | Plan 1R (PLN) | Wynik R (po RT) | Slip ≈ R | Proces OK? |
|---|---|---|---|---|---|
| 1–10 |
Średnie R wygranych / przegranych + % procesów OK. Jeśli slip systematycznie powyżej 0,2R — najpierw egzekucja, nie nowy wskaźnik.
Rodzaje stopa w praktyce
| Typ stopa | Jak działa | Kiedy ma sens | Ryzyko |
|---|---|---|---|
| Twardy (hard stop) | zlecenie stop w systemie brokera | domyślnie zawsze | luka / slip / weekend — nie zerowe |
| Mentalny | „zamknę ręcznie, gdy cena dojdzie” | tylko przy bardzo dobrej dyscyplinie | łatwo przesunąć pod presją |
| Czasowy (time stop) | wyjście po X świecach bez ruchu w Twoją stronę | setupy breakout, które muszą „ruszyć od razu” | wymaga osobnej reguły w checkliście |
| Wolatylnościowy (ATR-based) | dystans stopa liczony z bieżącej zmienności | rynki o zmiennej wariancji (krypto, newsy) | wymaga przeliczenia size przy każdej zmianie ATR |
Dla początkującego trading planu twardy stop w systemie brokera jest zwykle bezpieczniejszym domyślnym wyborem niż stop mentalny — nie zależy od tego, czy będziesz przy komputerze w momencie ruchu.
Częste błędy przy ustawianiu stopa
- Stop pod okrągłą liczbą, bo „tam wszyscy mają stopy” — to popularny mit; stop powinien wynikać z invalidacji setupu, nie z numerologii poziomu.
- Zbyt ciasny stop dopasowany do chcianego R:R — jeśli stop nie mieści się w naturalnej strukturze wykresu, problem jest w wyborze punktu wejścia, nie w R:R.
- Brak stopa „bo mam duże doświadczenie” — brak invalidacji zamienia trade w otwartą pozycję bez planu wyjścia, niezależnie od stażu.
- Różne definicje stopa w tym samym dzienniku — czasem hard stop, czasem mentalny, bez oznaczenia — uniemożliwia to porównanie R między trade’ami.
Ćwiczenie
Weź ostatnie 10 trade’ów (nawet hipotetycznych z demo). Wypełnij protokół powyżej. Czy nadal lubisz te setupy po kosztach?
Warstwa PL i pomiar
Zanim skalujesz size, zapisz w dzienniku trzy fakty z metody pomiaru: (1) jaki % kont detalicznych raportuje Twój broker i z jaką datą komunikatu, (2) ile kosztuje typowy overnight względem Twojego 1R, (3) czy setup przechodzi mini-próbkę bez optymalizacji wstecz. To nie jest backtest „na pewny zysk” — to higiena evidence of work.
Policz size w kalkulatorze 1–2% albo wynik w R-multiple. Jeśli grasz FX, zorientuj wartość ruchu w pips → PLN. Porównania: demo vs live, market vs limit, broker PL/UE vs offshore.
Ćwiczenie mierzalne
Wybierz jeden instrument demo. Zapisz: kapitał, 1% ryzyka w PLN, dystans do invalidacji, wynikający size, oraz czy po limicie −2R kończysz sesję. Jeden wiersz w arkuszu > trzy „przeczucia” z czatu.
Co oznacza wynik +2R przy ryzyku 80 PLN?
+2R = dwa razy ryzyko: 2 × 80 = 160 PLN (przed ewentualnym podatkiem).
Częste pytania
Czy stop-loss musi być zawsze −1R?
Planujesz 1R jako pełną invalidację. Early exit może dać −0,5R — OK, jeśli to reguła, nie panika. Ważne, by w dzienniku tagować powód.
Jak liczyć R przy partialach?
Zsumuj PnL netto pozycji i podziel przez pierwotne ryzyko w PLN. Jedna liczba R na trade; w notatce opisz partial.
Czy R:R 1:2 jest obowiązkowe?
Nie. Ważna jest expectancy: winrate × średnie wygrane R minus strata × średnie przegrane R, po kosztach. 1:2 to częsty punkt startu, nie dogma.
- ▢ Babypips — risk management / position sizing — babypips.com
- ▢ StockCharts ChartSchool — trading psychology & risk concepts — chartschool.stockcharts.com
- ▢ KNF — edukacja inwestora — knf.gov.pl