Reguła 1–2% ryzyka

Reguła w jednym zdaniu

Na pojedynczy trade ryzykujesz zwykle 1% (max ok. 2%) kapitału tradingowego — od stopa, nie od „ile lotów broker pozwala”. Kapitał tradingowy ≠ wszystkie oszczędności życia: wydziel kwotę, której strata nie psuje snu.

Co mówią dane (z źródłem)

Oficjalne ostrzeżenie ESMA w ramach interwencji produktowej wobec CFD (utrzymywane od 2018, przedłużane m.in. w 2024) mówi: „74–89% rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze w wyniku handlu kontraktami CFD” — to standardowy disclaimer, który każdy regulowany broker musi pokazywać. Skala jest zbyt duża, by sprowadzać ją do jednej przyczyny; w praktyce dominują trzy: dźwignia, brak limitu ryzyka na trade i brak limitu dziennego. Dlatego reguła 1–2% istnieje jako rama przeżycia (kapitał musi wystarczyć na naukę i na złą serię), nie jako obietnica zysku.

Czytaj ostrzeżenia i edukację regulatora: ESMA — decyzje interwencji produktowej CFD (2018), KNF.

Jak policzyć size

1. Kapitał × 1% = ryzyko w PLN (= 1R).
2. Odległość wejście→stop w cenie instrumentu.
3. Size = ryzyko_PLN / wartość ruchu do stopa.

Bez tego „mały stop” przy dużym locie to nadal ogromne R. Na CFD/FX przelicz pipsa lub punkt na PLN; na akcjach — złotówki na sztukę × liczba sztuk.

Liczby w tabeli są ilustracyjne — zawsze przelicz u swojego brokera i w walucie rachunku.

Po co limit dzienny

Nawet przy 1% na trade, pięć revenge wejść = −5%. Limit −2R/−3R dziennie chroni przed spiralą. Po limicie: koniec sesji — laptop może zostać otwarty, klikanie nie. To samo na demo: trenujesz dyscyplinę przed live.

Kiedy 0,5%

Na początku live, przy nowym setupie, wokół high-impact news, przy większej niepewności wykonania (slippage, cienki rynek GPW po sesji, nocny FX). Po serii strat w ramach planu — size w dół, nie „odrobienie” większym lotem.

Czego reguła nie robi

Nie tworzy edge’u — o tym, jak go zmierzyć, mówi lekcja Expectancy i drawdown. Nie zastępuje kosztów (spread, Belka informacyjnie przy wypłacie zysku). Tylko pozwala nie zbankrutować, zanim zbierzesz próbkę danych w dzienniku.

Przykład: dwa podejścia do ryzyka na tej samej serii strat

Ta sama seria 6 strat z rzędu wygląda zupełnie inaczej w zależności od size’u na trade — poniższa tabela to uproszczona ilustracja (bez compoundingu):

Seria 6 strat z rzędu nie jest egzotyczna przy winrate 40–50% — to matematyka próbek, nie pech. Trader A ma jeszcze kapitał i psychikę, żeby kontynuować zbieranie danych; trader C zwykle kończy revenge tradingiem lub wpłatą kolejnych środków pod presją.

Częste błędy przy stosowaniu reguły

• Liczenie 1% od maksymalnej dźwigni brokera, nie od stopa — dźwignia mówi, ile ekspozycji możesz otworzyć, nie ile wolno stracić.
• Zwiększanie size po serii wygranych „bo już umiem” — kilka dobrych trade’ów to za mała próbka na zmianę zasad.
• Traktowanie 1–2% jako sztywnej stałej niezależnie od pewności setupu — przy nowym, nietestowanym setupie 0,5% bywa rozsądniejsze niż pełne 1%.
• Pomijanie korelacji — dwie pozycje na skorelowanych instrumentach (np. futures na dwa powiązane indeksy) to w praktyce jedno większe ryzyko, nie dwa niezależne 1R.
• Brak przeliczenia waluty — instrument w USD/EUR na rachunku w PLN wymaga uwzględnienia kursu w liczeniu realnej straty.

Ćwiczenie

Dla Twojego instrumentu policz size przy stopie „średnim” i „szerokim” tak, by 1R = 1% hipotetycznego kapitału 10 000 PLN. Zapisz wzór i obie wielkości w playbooku. Porównaj z tym, co „sugeruje” suwak dźwigni na platformie — zwykle rozjeżdża się mocno.

Warstwa PL i pomiar

Zanim skalujesz size, zapisz w dzienniku trzy fakty z metody pomiaru: (1) jaki % kont detalicznych raportuje Twój broker i z jaką datą komunikatu, (2) ile kosztuje typowy overnight względem Twojego 1R, (3) czy setup przechodzi mini-próbkę bez optymalizacji wstecz. To nie jest backtest „na pewny zysk” — to higiena evidence of work.

Policz size w kalkulatorze 1–2% albo wynik w R-multiple. Jeśli grasz FX, zorientuj wartość ruchu w pips → PLN. Porównania: demo vs live, market vs limit, broker PL/UE vs offshore.

Ćwiczenie mierzalne

Wybierz jeden instrument demo. Zapisz: kapitał, 1% ryzyka w PLN, dystans do invalidacji, wynikający size, oraz czy po limicie −2R kończysz sesję. Jeden wiersz w arkuszu > trzy „przeczucia” z czatu.

Częste pytania

Czy 2% na trade jest OK dla początkującego?

Często za agresywnie na start live. 1% lub 0,5% daje więcej „żyć” na błędy procesu. 2% zostaw, gdy masz próbkę i spokojny DD.

Liczyć 1% od equity czy od depozytu początkowego?

Od aktualnego kapitału tradingowego (equity), konsekwentnie. Po stratach 1R maleje — to zamierzone; chroni konto.

Jak to łączy się z dźwignią CFD?

Dźwignia mówi, ile ekspozycji otworzysz przy danym marginie. Reguła 1% mówi, ile wolno stracić do stopa. Najpierw 1R, potem sprawdzasz, czy margin wystarcza.