Podstawowe strategie opcyjne
Podstawowe strategie opcyjne
Mapa startowa (nie lista 40 strategii)
- call / put
- max = premia
- zdefiniowany
- max gain/loss
- tylko ze spreadem
- *nie naked
Long call / long put
Kierunkowe, ryzyko ograniczone do premii (+ koszty). Theta i IV mogą zjeść rację. Najprostsze do nauki diagramu P/L i Greków.
Covered call
Akcje + short call. Dochód z premii, ograniczony upside. Wymaga posiadania underlying — to nie „darmowe pieniądze”.
Protective put
Akcje + long put = ubezpieczenie. Kosztuje premium; obniża DD portfela kosztem wyniku w boczniaku.
Vertical spread
Kupno i sprzedaż opcji tego samego typu, różne strike. Obcina koszt, definiuje max zysk i max stratę — zwykle lepszy kolejny krok niż naked short.
Porównanie ryzyka (edukacyjne)
| Strategia | Max loss (orientacyjnie) | Uwaga |
|---|---|---|
| Long call/put | premia zapłacona | czas + IV |
| Bull/bear vertical | różnica strike − netto premia (wg typu) | zdefiniowane |
| Covered call | jak przy spadku akcji − premia | upside ograniczony |
| Naked short call | teoretycznie nieograniczone | unikaj na start |
| Naked short put | duże (strike × mnożnik − premia) | unikaj na start |
Przykład edukacyjny vertical: kupno call strike 100 za 3,00, sprzedaż call 105 za 1,20 → netto debet 1,80 × 100 = 180 USD ryzyka max (ilustracja). W PLN przelicz kursem rachunku. Na live sprawdzaj wypełnienie. Undefined risk na naked short nie jest „zaawansowaną strategią income” — to brak limitu straty.
Warto też zauważyć, że kolejność w tabeli nie jest przypadkowa: każda kolejna strategia dodaje jeden nowy element złożoności (posiadanie underlying, drugą nogę spreadu, zarządzanie w czasie), więc przeskakiwanie od razu do najbardziej zaawansowanej konstrukcji utrudnia zrozumienie, który element odpowiada za wynik.
Kolejność nauki
- Czytać P/L diagram w expiry i „teraz”.
- Long premium z małym size (1R = premia).
- Vertical ze znanym max loss.
- Dopiero short premium z żelaznym risk cap (spread, nie naked).
Protokół wyboru strategii
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Mam underlying? | tak → covered/protective możliwe · nie → long/vertical |
| Max loss w PLN ≤ 1R? | tak/nie |
| Teza: kierunek / czas / IV? | |
| Naked short? | jeśli tak → stop: wróć do vertical |
Zarządzanie wyjściem — w kolejnej lekcji.
Jeśli broker oferuje „opcje CFD” lub binarne, czytaj umowę osobno — to nie to samo co listed options z mnożnikiem i clearingiem. Na kursie zakładamy klasyczny łańcuch opcji i zdefiniowany max loss.
Którą strategię wybrać — przykład decyzji
| Teza / sytuacja | Rozważ | Unikaj na start |
|---|---|---|
| Silne przekonanie o wzroście, mały kapitał na test | long call z małym size | naked short put |
| Posiadasz akcje, chcesz dodatkowego dochodu | covered call | short call bez posiadania underlying |
| Chronisz istniejący portfel przed spadkiem | protective put | brak żadnej ochrony przy dużej koncentracji |
| Umiarkowane przekonanie kierunkowe, chcesz ograniczyć koszt | vertical spread | pojedynczy naked long z dużym size |
Decyzja zawsze zaczyna się od pytania „jaki mam max loss i czy go akceptuję”, nie od tego, która strategia brzmi bardziej zaawansowanie.
Częste błędy przy wyborze strategii
- Wybór strategii pod potencjalny zysk, bez sprawdzenia max loss — vertical i naked short mogą mieć podobny wygląd na pierwszy rzut oka przy zupełnie innym ryzyku.
- Covered call bez planu, co zrobić przy spadku akcji — premia z opcji nie chroni w pełni przed większym spadkiem underlying.
- Kopiowanie strategii z influencera bez sprawdzenia jej na własnym koncie demo — inny broker, inna płynność łańcucha opcji, inny wynik w praktyce.
- Otwieranie kilku różnych strategii jednocześnie na start — utrudnia to naukę, który element planu faktycznie działa.
Warstwa PL i pomiar
Zanim skalujesz size, zapisz w dzienniku trzy fakty z metody pomiaru: (1) jaki % kont detalicznych raportuje Twój broker i z jaką datą komunikatu, (2) ile kosztuje typowy overnight względem Twojego 1R, (3) czy setup przechodzi mini-próbkę bez optymalizacji wstecz. To nie jest backtest „na pewny zysk” — to higiena evidence of work.
Policz size w kalkulatorze 1–2% albo wynik w R-multiple. Jeśli grasz FX, zorientuj wartość ruchu w pips → PLN. Porównania: demo vs live, market vs limit, broker PL/UE vs offshore.
Ćwiczenie
Dla long call i bull call spread na tym samym underlying (paper/demo) narysuj: max loss, max gain, break-even w expiry. Obok zapisz, ile PLN to max loss przy Twoim size (≤ 1% kapitału). Cel: dwa diagramy + dwie kwoty — bez otwierania naked short.
Sprawdź się
Dlaczego vertical bywa lepszym kolejnym krokiem niż naked short?
Spread ucina ogon ryzyka. Naked short zbiera premię przy ryzyku niezdefiniowanym lub bardzo dużym.
Częste pytania
Czy covered call jest „bezpieczny”?
Ogranicza upside i nie chroni w pełni przed spadkiem akcji. To zarządzanie posiadanym underlying, nie magiczny income bez ryzyka.
Kiedy wolno myśleć o naked short?
Dopiero gdy umiesz liczyć max loss, masz regułę wyjścia i doświadczenie na zdefiniowanych spreadach. Na kursie startowym: nie.
Ile strategii opanować w pierwszym miesiącu?
Jedną long + jedną vertical. Lista 40 nazw bez P/L i size to iluzja kompetencji.
- ▢ Option Alpha Intermediate — optionalpha.com
- ▢ Option Alpha Beginner Track — optionalpha.com