Perpetual futures

Definicja

Perpetual futures to kontrakt terminowy bez daty wygaśnięcia: nie ma dostawy ani rozliczenia w dniu zapadalności, więc ekspozycję zamyka się wyłącznie transakcją odwrotną. Cenę kontraktu dokuje do indeksu spot mechanizm funding rate. Kupując perp, nie nabywasz monety — jesteś stroną umowy z giełdą i wpłacasz depozyt zabezpieczający. To NIE jest tańszy wariant zakupu BTC na rynku kasowym, bo nie przenosi prawa własności i nie znosi ryzyka likwidacji. Kontrakt kwotuje się w tej samej jednostce co spot — przykładowo w USD za 1 BTC — a wynik rozlicza się w stablecoinie albo w krypto.

Jak to działa

Pozycję wycenia mark price, czyli cena z koszyka giełd spot, a nie ostatnia transakcja na perp — cienki knot na jednej giełdzie nie powinien więc zerować rachunku. Nominał równa się depozytowi pomnożonemu przez dźwignię, zwykle od 2× do 125×, a maksimum bywa uzależnione od wielkości pozycji. W trybie izolowanym przybliżoną cenę likwidacji liczy się jako cena wejścia × (1 − 1/dźwignia + stopa podtrzymująca). Gdy stopa zabezpieczenia spadnie do poziomu podtrzymującego — przykładowo 0,5% nominału — silnik giełdy zamyka pozycję i pobiera opłatę likwidacyjną.

Przykład

Otwierasz long na BTC-PERP po 62 000 USD, dźwignia 10×, depozyt 1 200 USD, nominał 12 000 USD. Bez funding likwidacja izolowana leży w przybliżeniu na 62 000 × (1 − 0,1 + 0,005) ≈ 56 100 USD, czyli 9,5% poniżej ceny wejścia. Ta sama pozycja przy dźwigni 25× ma depozyt 480 USD i wytrzymuje ruch do 62 000 × (1 − 0,04 + 0,005) ≈ 59 900 USD, czyli 3,4%. Funding 0,02% za rozliczenie to 2,40 USD od nominału 12 000 USD.

W praktyce

Patrz na cztery rzeczy: open interest (wysoki oznacza tłok i ryzyko kaskady likwidacji), relację mark price do last price, tryb depozytu i progi dźwigni. W trybie izolowanym ryzykujesz tylko depozytem pozycji; w krzyżowym strata sięga całego salda rachunku. Progi dźwigni działają skokowo: powyżej pewnego nominału stopa podtrzymująca rośnie, więc odległość do likwidacji maleje szybciej, niż sugerowałaby sama dźwignia. Podatkowo każde zamknięcie pozycji to odrębne zdarzenie w PIT-38, opodatkowane stawką 19%.

Anty-przykład / częsty błąd

Traktowanie perp jako wygodniejszego sposobu „kupna BTC”: przy 20× depozyt 1 000 USD daje nominał 20 000 USD, ale ruch 4,7% w dół kasuje cały depozyt, choć na spot byłaby to strata 4,7%. Drugi błąd to ignorowanie funding przy wielodniowym holdzie — 0,1% co 8 godzin to około 109% nominału rocznie. Trzeci: trzymanie pozycji w trybie krzyżowym bez świadomości, że likwidacja zabiera całe saldo, a nie tylko kwotę przypisaną do tej jednej pozycji.

Powiązane lekcje

Spot vs perpetual futures