Formacja wykresowa

Definicja

Formacja wykresowa to powtarzalny układ ceny, czasem potwierdzony wolumenem, który opisuje przejście między fazą akumulacji i dystrybucji: flaga, podwójny szczyt, głowa i ramiona, trójkąt. Każda ma trzy elementy — kształt, minimalny zasięg mierzony wysokością formacji i poziom inwalidacji. Formacja nie jest sygnałem sama w sobie i nie zastępuje kontekstu trendu; w oderwaniu od struktury i płynności pozostaje rysunkiem na wykresie. Nie jest też prognozą: opisuje układ sił do momentu, w którym cena go nie unieważni.

Jak to działa

Zasięg liczy się wysokością formacji odmierzoną od miejsca wybicia — podwójny szczyt o wysokości 8,40 zł po złamaniu linii szyi daje cel 8,40 zł poniżej szyi. Wolumen powinien rosnąć przy wybiciu i maleć w korekcie; jego spadek w trakcie formacji oznacza, że rynek traci zainteresowanie, a nie że „zbiera siły”. Inwalidacja jest twarda: dla flagi to powrót ceny do wnętrza kanału, dla podwójnego szczytu — wybicie powyżej drugiego szczytu. Formacja na D1 waży więcej niż identyczna na M5, bo zawiera mniej szumu i więcej realnych zleceń.

Przykład

Akcja notowana po 152,40 zł tworzy przykładowo drugi szczyt na tym samym poziomie, a linia szyi wypada na 144,80 zł. Wysokość formacji to 7,60 zł, więc po zejściu ceny pod szyję cel wypada przy 137,20 zł. Stop nad drugim szczytem na 153,20 zł daje ryzyko 8,40 zł na akcję przy zasięgu 7,60 zł — relacja poniżej 1:1, więc setup wymaga wejścia po retestach szyi, nie po samym złamaniu. Przy 500 akcjach ryzyko wynosi 4 200 zł, a prowizja 0,29% od wartości zlecenia po obu stronach to około 430 zł.

W praktyce

Na GPW formacje działają czytelniej na spółkach z WIG20 niż na małych spółkach, gdzie jedno duże zlecenie potrafi narysować fałszywe wybicie. Opcje na akcje w USA wygasają w trzeci piątek miesiąca i mają mnożnik 100 — przed tym terminem rosną wolumen i zmienność, co psuje klasyczne formacje na wykresie intraday. Kontrakty futures mają mnożnik i depozyt, więc zasięg formacji przeliczaj na złote na kontrakt, zanim porównasz go z ryzykiem. Podatek 19% dotyczy zrealizowanego zysku, ale straty zamknięte w tym samym roku obniżają podstawę.

Anty-przykład / częsty błąd

Błąd: dopasowanie nazwy formacji do każdej świecy i wejście natychmiast po jej „rozpoznaniu”, bez czekania na potwierdzenie wybicia. Drugi: liczenie zasięgu od szczytu formacji zamiast od linii szyi, co daje zawyżony cel i zaniżoną relację zysku do ryzyka. Trzeci: ignorowanie inwalidacji — pozycja trzymana po powrocie ceny do wnętrza formacji zamienia planowany setup w niekontrolowaną stratę. Skutek: seria drobnych strat i rosnący koszt prowizji przy każdej próbie.

Powiązane lekcje

Formacje wykresowe