Opcja call

Definicja

Opcja call to kontrakt, w którym kupujący nabywa prawo, ale nie obowiązek, kupna instrumentu bazowego po ustalonej cenie wykonania (strike) w terminie do dnia wygaśnięcia. Sprzedający call przyjmuje zobowiązanie dostarczenia instrumentu po strike, jeśli kupujący wykona prawo, i w zamian inkasuje premię. Call nie jest akcją ani udziałem w spółce — to umowa, której wartość wynika z ceny bazowego, czasu do wygaśnięcia i zmienności implikowanej. Nie jest też zobowiązaniem do zakupu: brak wykonania oznacza wygaśnięcie kontraktu bez dostawy instrumentu.

Jak to działa

Wartość wewnętrzna call w dniu wygaśnięcia to max(0; cena bazowego − strike). Przed wygaśnięciem dochodzi wartość czasowa, wyceniana modelami takimi jak Black-Scholes. Premię kwotuje się za jedną akcję, ale rozliczenie idzie przez mnożnik kontraktu: opcje na akcje w USA mają mnożnik 100, więc premia 3,20 USD oznacza 320 USD za kontrakt. Kontrakty na GPW mają własne mnożniki, przykładowo 10 zł za punkt przy opcjach indeksowych, dlatego wielkość pozycji liczy się jako premia × mnożnik × liczba kontraktów, a nie z samej ceny kwotowanej.

Przykład

Akcja notowana po 100 USD, 40 dni do wygaśnięcia. Kupujesz call ze strike 105 USD za 3,20 USD premii, czyli 320 USD za jeden kontrakt przy mnożniku 100. Próg opłacalności zależy od wartości wewnętrznej: 105 + 3,20 = 108,20 USD. Przy cenie 120 USD wartość wewnętrzna wynosi 15 USD na akcję, czyli 1 500 USD, a zysk brutto 1 180 USD przed prowizjami. Przy cenie 101 USD wartość wewnętrzna to zero i cała premia 320 USD przepada. Na GPW ten sam mechanizm liczysz w złotych, pamiętając o innym mnożniku.

W praktyce

Delta 0,45 oznacza, że ruch bazowego o 1 USD zmienia premię o około 0,45 USD, więc pozycja zachowuje się jak 45 akcji, choć kosztuje 320 USD zamiast 10 000 USD. Kiedy opcja jest ITM, izba rozliczeniowa wykona ją automatycznie po sesji wygaśnięcia, a przy opcjach typu amerykańskiego możliwe jest wcześniejsze wykonanie, zwykle dzień przed odcięciem dywidendy. Zysk rozliczasz w ramach 19% podatku od zysków kapitałowych, natomiast strata z opcji trafia do koszyka instrumentów pochodnych i nie obniża podatku od zysku na akcjach w tym samym roku.

Anty-przykład / częsty błąd

Częsty błąd to kupno taniej opcji OTM i porównywanie jej stopy zwrotu z akcją. Opcja za 0,20 USD z deltą 0,08 potrzebuje skoku bazowego o kilka procent, żeby wrócić do ceny wejścia, a spread 0,05 USD na takiej premii zjada 25% kapitału od razu. Drugi błąd to mylenie long call z short call: kupujący ryzykuje wyłącznie premię, sprzedający ma zysk ograniczony do premii, a stratę rosnącą razem z ceną bazowego, teoretycznie nieograniczoną.

Powiązane lekcje

Czym jest opcja