Risk-on Risk-off, DXY, VIX, złoto i obligacje

Rynek ma tylko dwa tryby: szukam ryzyka i uciekam od ryzyka. Jeśli nie wiesz, w którym trybie jesteśmy, każda Twoja analiza techniczna jest losowa.

Ta lekcja to instrukcja obsługi barometrów strachu. Nauczysz się klasyfikować reżim rynku i dostosowywać do niego taktykę, a nie walczyć z wiatrem.

Czym jest Risk-on vs Risk-off

Risk-on = apetyt na ryzyko. Kapitał płynie do aktywów które rosną gdy jest dobrze: akcje technologiczne, krypto, waluty surowcowe (AUD, NZD), high yield.

Risk-off = ucieczka do bezpieczeństwa. Kapitał chowa się tam gdzie przetrwa: dolar, frank, jen, obligacje USA, złoto, cash.

To nie są opinie. To są przepływy które widać w cenie.

Kluczowe: Risk-on/off to nie binarne 0/1. To skala. I właśnie tę skalę musisz mierzyć codziennie.

4 barometry które musisz sprawdzać codziennie (2 minuty)

1. DXY - Indeks Dolara (mierzy siłę dolara vs koszyk 6 walut)

• DXY rośnie = dolar silny = reszta świata ma drożej = risk-off lub jastrzębi Fed.
• DXY spada = dolar słaby = płynność wraca na świat = risk-on.

Formuła interpretacyjna:

DXY > 105 i rośnie = Hard Risk-off lub Mocno Jastrzębi Fed. Nie szukaj longów na EURUSD i SPX na siłę.
DXY < 102 i spada = Risk-on. Shortowanie SPX to walka z trendem płynnościowym.

DXY to Twój filtr dla wszystkich par z USD.

2. VIX - Indeks Strachu (mierzy oczekiwaną zmienność SPX na 30 dni)

• VIX < 16: Komplacencyjny spokój. Trend risk-on trwa, ale każdy spike może być głębszy bo brak zabezpieczeń.
• VIX 18-22: Normalny szum.
• VIX 22-30: Strach rośnie. Redukuj wielkość pozycji o 50%.
• VIX > 30: Panika. Płynność znika. Nie otwieraj nowych swingów. Tylko scalp z ultra małym rozmiarem lub cash.

Reguła zarządzania:
Jeśli VIX zamknął się >25, Twoja maksymalna ekspozycja następnego dnia = 50% normalnej.
Jeśli VIX >30, maksymalna = 25% lub 0.

To nie jest tchórzostwo. To przetrwanie.

3. Złoto (XAUUSD) - barometr nieufności do systemu

Złoto rośnie z 2 powodów które musisz rozróżniać:

• Powód A (gołębi): Spadają realne stopy (nominalne - inflacja). Złoto rośnie bo koszt utrzymania spada. To jest risk-on friendly.
• Powód B (strach): Wojna, sankcje, strach o dług USA. Złoto rośnie razem z DXY i obligacjami. To jest risk-off.

Jak odróżnić?

Jeśli nie sprawdzasz DXY patrząc na złoto, handlujesz połową informacji.

4. Obligacje USA - US10Y i US02Y

• US10Y to globalny koszt kapitału. Gdy rośnie szybko >4.5% z powodu podaży długu, to zabija wyceny tech.
• US02Y to oczekiwania co do Fed. Bardzo wrażliwy na CPI/NFP.

Spread US10Y - US02Y (krzywa):

10Y - 2Y > 0 (stroma): Normalny, wzrostowy
10Y - 2Y < 0 (odwrócona / inverted): Rynek wycenia recesję. Risk-off defensywny.

Nie handlujesz spreadu? Nie musisz. Ale musisz wiedzieć że gdy krzywa jest inverted od 12 miesięcy, rynek boi się recesji i każda słaba dana = risk-off.

Macierz Reżimów - jak dostosować taktykę

To jest serce lekcji. Zapisz to na kartce nad monitorem.

Bez określenia reżimu Twoja analiza techniczna to rzut monetą.

Formuła pomiaru siły risk-on/off dnia

Stwórz sobie codzienny wskaźnik (w Excelu, 2 minuty):

Risk Score = (SPX % zmiana) - (DXY % zmiana) - (VIX % zmiana / 10)

Przykład:
SPX +1.2%, DXY -0.4%, VIX -5% (czyli -0.05 jako %)
Risk Score = 1.2 - (-0.4) - (-5/10) = 1.2+0.4+0.5 = +2.1 = Silny Risk-on

SPX -1.5%, DXY +0.6%, VIX +12%
Risk Score = -1.5 - 0.6 - 1.2 = -3.3 = Silny Risk-off

Prowadź to 30 dni. Zobaczysz że Twoje straty koncentrują się w dniach Risk Score < -2, gdy grałeś pod prąd.

Kiedy plan mówi nie handluj

1. DXY i VIX rosną jednocześnie > +0.8% i +8% intraday. To jest dzień kapitulacji płynności. Nie szukaj dołka. Dołek przyjdzie jutro lub pojutrze po wygaszeniu.
2. Złoto + DXY + US10Y rosną jednocześnie. To anomalia: rynek nie wie gdzie się schować. Płynność jest poszarpana. Spready szerokie. Wyjdź.
3. VIX futures w backwardation (front > back). Oznacza że strach dziś jest większy niż za miesiąc. To nie jest zdrowe środowisko do swingów.
4. Masz 3 straty z rzędu w Risk-off grając long. To nie pech. To walka z reżimem. Zamknij platformę, zapisz reżim, wróć gdy Risk Score wróci >0.
5. Poziom VIX >30 a Ty chcesz otworzyć pozycję na noc na NAS100 z rozmiarem 1R. Ryzyko luki otwarcia jest 3x normalne. Redukuj lub nie trzymaj overnight.

Błędy które kosztują najwięcej

Ćwiczenie mierzalne

Dashboard 4 Barometrów - 21 dni

Codziennie o 22:00 zapisz w tabeli:

Data | DXY close | SPX % | VIX close | US10Y close | XAU % | Reżim (z macierzy) | Risk Score | Czy handlowałeś zgodnie z reżimem? (T/N)

Po 21 dniach oblicz:

• Winrate w dniach gdy handlowałeś ZGODNIE z reżimem vs POD PRĄD
• Średnie R w obu grupach
• Ile % strat to były próby long w reżimie Jastrzębi/Deflacyjny Risk-off

Cel: dowód matematyczny że walka z reżimem ma ujemne EV w Twoim wykonaniu.

Sprawdź się

1. SPX -2%, DXY +1%, VIX +20%, Złoto +1.5%, US10Y -0.15%. Jaki to reżim? a) Goldilocks risk-on b) Deflacyjny risk-off / flight to safety c) Jastrzębi risk-off

Poprawna: b) Wszystko co bezpieczne rośnie (DXY, złoto), rentowności spadają, akcje spadają, strach rośnie.

2. Po co skalować wielkość pozycji do VIX? a) Bo tak jest w podręczniku b) Bo wyższy VIX = szersze stopy technicznie i większy slippage, więc to samo R to większe ryzyko nominalne c) Bo VIX przewiduje kierunek SPX

Poprawna: b) Zarządzanie ryzykiem to dostosowanie rozmiaru do zmienności, nie tylko poziomu SL.

3. Złoto rośnie, DXY spada, US10Y spada. Co to prawdopodobnie znaczy? a) Wojna b) Rynek wycenia cięcia Fed / niższe realne stopy c) Panika o dług

Poprawna: b) To typowy gołębi koszyk: słabszy dolar, niższe rentowności, złoto jako beneficjent niższych realnych stóp.

Częste pytania

Q: Czy DXY zawsze idzie odwrotnie do SPX? A: Nie zawsze, ale korelacja -0.6 do -0.8 w reżimach risk-on/off jest normą. Gdy korelacja łamie się (oba rosną), znaczy że inny driver (np. AI bubble) jest silniejszy niż dolar. To informacja.

Q: Jaki VIX jest “bezpieczny” do handlu? A: Nie ma bezpiecznego. Jest skalowanie. VIX 12-20 to normalne środowisko trendowe. VIX 20-25 to środowisko wymagające redukcji ekspozycji. VIX >25 to środowisko obronne.

Q: Czy złoto może być risk-on? A: Tak, gdy napędzane spadkiem realnych stóp i słabym dolarem, a nie strachem. Dlatego zawsze patrz na DXY i US10Y wraz ze złotem, nigdy solo.

Q: Czy mogę handlować tylko DXY żeby przewidzieć resztę? A: Nie. DXY to filtr i barometr, nie sygnał wejścia. Potrzebujesz techniki na swoim instrumencie. DXY mówi Ci KIEDY NIE handlować longów, nie kiedy wejść co do pipsa.

---