Dashboard Portfela - TWR vs MWR, Sharpe, Sortino, Calmar

DISCLAIMER: Treść edukacyjna, nie porada inwestycyjna, podatkowa ani prawna. Skonsultuj decyzje z licencjonowanym doradcą.

Wstęp: Dlaczego większość traderów kłamie (nawet przed sobą) o swoich wynikach?

Spytaj tradera o wynik: “Robię 20% miesięcznie”. Pokaż statement: okazuje się że 20% było w jednym miesiącu, a średnia roczna to -15% bo nie liczy wypłat i dopłat.

Problem to brak miary. Bez miary nie ma zarządzania.

W tej lekcji zbudujemy dashboard, który pokaże Ci prawdę. Gorzką, ale prawdziwą. I nauczymy Cię wskaźników, których używają fundusze hedge za miliony dolarów, a które zrobisz w Google Sheets za darmo.

Spis Treści

1. TWR vs MWR - dlaczego broker Cię oszukuje
2. CAGR, Vol, Max Drawdown - podstawa
3. Sharpe, Sortino, Calmar - wskaźniki jakości
4. Wzory matematyczne
5. Tabela interpretacji wskaźników
6. Dlaczego to ważne dla tradera
7. Jak zbudować dashboard w Google Sheets krok po kroku
8. Case Study: Dashboard Marka 34 lata
9. Błędy początkujących
10. Ćwiczenia i Checklista

1. TWR vs MWR - Dwa Sposoby Kłamstwa

MWR (Money Weighted Return) - IRR: Stopa zwrotu zależna od tego KIEDY wpłacałeś i wypłacałeś. Broker pokazuje Ci MWR często jako “zysk całkowity”. Jeśli wpłaciłeś 100k, zrobiłeś +10% (10k), potem dopłaciłeś 100k na górce i spadło -10% (-21k), MWR pokaże -5.2% bo waży kapitałem. To miara Twojego timingu wpłat, nie umiejętności.

TWR (Time Weighted Return): Stopa zwrotu niezależna od wpłat/wypłat. Dzieli historię na podokresy między cash flow i mnoży. To miara czystej umiejętności zarządzania.

TWR = [ _(i=1^(n (1 + R_i) ] - 1

Gdzie R_i to zwrot w podokresie i (między wpłatami).

Przykład: Dzień 1: Wpłata 10k PLN Miesiąc 1: Wartość 11k (+10%) R1=10% Dzień 31: Dopłata 20k, wartość przed dopłatą 11k, po 31k Miesiąc 2: Wartość 28k. Zwrot podokresu 2: 28k/31k -1 = -9.68% R2=-9.68%

TWR = (1+0.10)(1-0.0968)-1 = 1.100.9032-1 = -0.648% -> -0.65%

MWR (IRR) policzony w Excelu = -6.5% bo druga wpłata duża na górce.

Który używać?

• Do oceny SKILLA tradera / funduszu: TWR
• Do oceny ile REALNIE zarobiłeś PLN uwzględniając wpłaty: MWR

Profesjonalne fundusze raportują TWR. Ty też powinieneś.

2. CAGR, Vol, Max DD - Fundament

CAGR (Compound Annual Growth Rate):

CAGR = ((Wartość_(końcowa/Wartość_(początkowa)^((1/n - 1

Gdzie n = lata.

Przykład: 100k -> 180k w 5 lat

CAGR = (180/100)^{0.2} -1 = 1.8^{0.2}-1 = 0.1247 = 12.47\%

Volatility (σ annualizowana):

Vol_(annual = σ_(miesięczna * (12

Liczysz odchylenie std miesięcznych stóp i mnożysz przez sqrt(12).

Max Drawdown:

MDD = min((Wartość_(szczyt - Wartość_(dołek/Wartość_(szczyt)

Największa obsunięcie od szczytu.

3. Sharpe, Sortino, Calmar - Jakość Zysku

Sharpe Ratio:

Sharpe = (R_p - R_f/σ_p

Gdzie R_p = zwrot portfela, R_f = stopa wolna od ryzyka (np. WIBOR 3M ~5.5% w PL lub 4% USD), σ_p = vol.

Przykład: R_p=12%, R_f=5%, σ=15%

Sharpe = (12-5)/15 = 0.466

Interpretacja:

• <0.5 słaby
• 0.5-1.0 ok
• 1.0-2.0 bardzo dobry

• 2.0 wybitny / podejrzany (Madoff miał 2.5 i oszukiwał)

Sortino Ratio: Jak Sharpe ale karze tylko za downside vol.

Sortino = (R_p - R_f/σ_(downside

Gdzie σ_downside liczona tylko z miesięcy ze stratą.

Dla tradera ważniejszy niż Sharpe, bo nie karze za duże zyski (volatility w górę).

Calmar Ratio:

Calmar = (CAGR/|MaxDD|

Przykład: CAGR 15%, MaxDD -20%

Calmar = 15/20 = 0.75`

Im wyższy tym lepszy. >1.0 świetny. Pokazuje zwrot za jednostkę najgorszego bólu.

4. Tabela Interpretacji dla Tradera

5. Dlaczego To Ważne Dla Tradera?

Bo bez TWR nie wiesz czy jesteś dobry, czy po prostu wpłacasz więcej na dołkach.

Scenariusz: Robisz 30% TWR na tradingu, ale MWR masz 8% bo ciągle dopłacasz na górkach i wypłacasz na dołkach na życie. To problem cashflow management, nie skill. Dashboard to wyłapie.

Drugi powód: Porównanie do benchmarku. Jeśli Twój portfel emerytalny robi 8% CAGR z Sharpe 0.7 a VWCE robi 9% z Sharpe 0.6, jesteś gorszy niż buy&hold. Może lepiej zamknąć trading i kupić VWCE? Dashboard zmusza do szczerości.

6. Jak Zbudować Dashboard w Google Sheets - 12 Kolumn Szczęścia

Arkusz 1: Transakcje Kolumny: Data | Typ (Wpłata/Wypłata/Wartość) | Kwota PLN | Wartość portfela po operacji | Notatki

Przykład: 2024-01-01 | Wpłata | 10000 | 10000 | Start IKE 2024-01-31 | Wartość | 0 | 10500 | Koniec miesiąca 2024-02-15 | Wpłata | 5000 | 15500 | Dopłata

Arkusz 2: Miesięczne Podsumowanie Formuły:

• Kolumna A: Miesiąc (2024-01)
• Kolumna B: Wartość na koniec miesiąca (z Arkusz1)
• Kolumna C: Cash flow w miesiącu (suma wpłat-wypłat)
• Kolumna D: Zwrot miesięczny TWR: =(B2 - C2 - B1_prev)/ (B1_prev + C2_mid?) Uproszczone: użyj funkcji XIRR do MWR i łańcucha do TWR.

Uproszczony TWR miesięczny: Jeśli nie było wpłat w miesiącu: R = B2/B1 -1 Jeśli były: Musisz podzielić miesiąc na podokresy. Najprostsze: użyj Modified Dietz dla przybliżenia MWR i osobno TWR licząc R_i przed i po wpłacie.

Formuły gotowe do skopiowania:

W Google Sheets:

CAGR = (B_ost / B_pierw)^(1 / LATA) -1
Vol miesięczna = STDEV(R_miesięczne)
Vol annual = Vol miesięczna * SQRT(12)
Sharpe = (AVERAGE(R_miesięczne)*12 - Rf) / Vol annual
MaxDD: =MIN( (B_current / MAX(B$1:B_current) -1) )
Sortino: STDEV tylko ujemnych R
Calmar = CAGR / ABS(MaxDD)

Arkusz 3: Dashboard - Wizualizacja

• Wykres equity curve vs VWCE benchmark
• Tabela wskaźników vs benchmark
• Tabela alokacji aktualnej vs target (z lekcji 03)
• Podsumowanie kosztu: ile prowizji i podatku zapłaciłeś

Template formuły Google Sheets dla Sharpe:

= (ŚREDNIA(C2:C100)*12 - 0.055) / (ODCH.STANDARDOWE(C2:C100)*SQRT(12))

Gdzie 0.055 to Rf = WIBOR 5.5%

7. Case Study: Dashboard Marka 34 lata - 2024

Marek ma portfel emerytalny Golden Butterfly 75k start, dopłata 36.5k rocznie przez cały 2024 (miesięcznie 3041 PLN), końcowa wartość 125k.

Transakcje uproszczone: Start 75k, po 12 miesiącach 125k, wpłaty 36.5k, zysk 13.5k.

MWR = XIRR( … ) ~ 11.2% (bo wpłaty w ciągu roku)

TWR: Policzmy miesięczne R: średnio 0.9% miesięcznie

CAGR = (125k - wpłaty ważone?) Uproszczony TWR annual ~ 13.1% (bo kapitał początkowy pracował cały rok)

Vol miesięczna 3.2% -> annual 11.08%

Rf 5.5%

Sharpe = (13.1-5.5)/11.08 = 0.686 - dobry

MaxDD w ciągu roku: -6.2% w lipcu

Calmar = 13.1/6.2 = 2.11 - wybitny bo krótki okres

Porównanie do benchmark VWCE: VWCE 2024 +18%, vol 14%, Sharpe 0.89, DD -8%. Marek gorszy niż buy&hold VWCE w 2024, ale miał 20% złota i obligacji które obniżyły DD.

Wniosek: W 2024 100% akcje wygrały, ale Marek spał spokojniej.

8. Błędy Początkujących

1. Mierzenie tylko PLN zysku: “Zarobiłem 20k PLN” - ale ile wpłaciłeś? Jeśli wpłaciłeś 200k aby zarobić 20k to 10%, mniej niż obligacje.
2. Ignorowanie TWR i chwalenie się MWR po wpłacie na dołku: Wpłaciłeś 100k na dołku, odbiło 30%, MWR 30% ale TWR 10% - to timing, nie skill. Nie powtórzysz.
3. Nie porównywanie do benchmarku: Robisz 12% CAGR ale VWCE robi 15% przy niższym DD. Przepłacasz czasem.
4. Brak Rf w Sharpe: Liczysz Sharpe jako R/σ, bez odjęcia stopy wolnej od ryzyka. W PL Rf 5-6%, więc Twój Sharpe bez Rf jest zawyżony.
5. Dashboard tylko w głowie: “Pamiętam wyniki”. Nie pamiętasz. Rozliczenia podatkowe pokazują że 80% traderów nie zna swojego CAGR.

9. Ćwiczenia Praktyczne

Ćwiczenie 1: Wyeksportuj historię konta z XTB (CSV). Policz swój MWR używając XIRR w Excelu/Google Sheets. Ćwiczenie 2: Policz swój TWR dla ostatniego roku dzieląc na miesiące. Porównaj z MWR. Który większy i dlaczego? Ćwiczenie 3: Policz swój Sharpe, Sortino, Calmar za ostatnie 12 miesięcy. Porównaj do VWCE (dane stooq.pl). Ćwiczenie 4: Zbuduj Dashboard: Arkusz 1 transakcje, Arkusz 2 miesięczne TWR, Arkusz 3 wskaźniki i wykres vs benchmark. Ustaw automatyczne pobieranie ceny VWCE przez =GOOGLEFINANCE(“VWCE”).

10. Checklista

• Mam plik Google Sheets “Dashboard Portfela 28”
• Zapisuję KAŻDĄ wpłatę/wypłatę z datą
• Zapisuję wartość portfela na ostatni dzień miesiąca (21:00)
• Arkusz liczy automatycznie: Zwrot miesięczny TWR, CAGR, Vol annual, Sharpe, Sortino, Calmar, MaxDD
• Mam benchmark: VWCE i 60/40 (VWCE+AGGH) na tym samym wykresie equity
• Wiem mój TWR vs MWR i rozumiem różnicę
• Liczę Sharpe z Rf = WIBOR 3M (5.5%) a nie 0%
• Raz na kwartał robię przegląd: czy TWR > benchmark? Jeśli nie przez 2 lata -> zmiana strategii
• Raz na rok robię podsumowanie podatkowe: ile podatku i prowizji zjadło mój CAGR

Podsumowanie Kursu 28 i Next Steps

Gratulacje! Przeszedłeś przez cały kurs Portfel i Asset Allocation.

Co masz teraz?

1. Lekcja 01: System 3 kubełków i wzór Kapitał_{tradingowy}=Total*(1-poduszka-emerytura)
2. Lekcja 02: Wybrany model portfela (60/40, All Weather, Permanent, Golden Butterfly) i wzór 110-wiek
3. Lekcja 03: Algorytm rebalancingu progowy 20% + znajomość korelacji
4. Lekcja 04: Wybór ETF Acc IE i wzór Koszt_{total}=TER+TD+spread+podatek
5. Lekcja 05: Hedge ratio -Corr*(Vol_p/Vol_h) i mix złoto/obligacje/BTC
6. Lekcja 06: Plan IKE/IKZE, limity, asset location, glidepath 90\%-(wiek-30)*1.6667\%
7. Lekcja 07: Dashboard TWR, CAGR, Sharpe, Sortino, Calmar

Twoje zadanie końcowe:

W ciągu 7 dni:

1. Policz 3 kubełki i podziel kapitał
2. Otwórz IKE i IKZE jeśli nie masz i ustaw zlecenia stałe
3. Kup pierwsze ETF wg wybranego modelu (np. 70% VWCE + 20% AGGH + 10% 4GLD)
4. Skopiuj template Google Sheets dashboard i wpisz pierwsze dane
5. Ustaw kalendarz rebalancingu na 15 marca, czerwca, września, grudnia

Za 10 lat podziękujesz sobie. Twoje 34-letnie ja buduje wolność dla 60-letniego Ciebie.

To nie jest koniec. To początek bycia architektem kapitału, nie tylko traderem.

Powodzenia!