Sezonowość i rotacja sektorowa

Lekcja 6: Sezonowość i rotacja sektorowa

Rynek nie rośnie równo. Sektory rotują w zależności od cyklu stóp procentowych, inflacji, wzrostu gospodarczego i fazy zysków spółek. Sezonowość nie jest magią kalendarza „sell in May”, tylko mierzalnym efektem przepływów, raportowania i alokacji instytucjonalnej. Umiejętność pomiaru rotacji to przewaga w planie, o ile nie używasz jej jako przepowiedni.

Cel lekcji

Nauczysz się mierzyć sezonowość miesięczną, raportowanie wyników i rotację sektorową na GPW i w USA, odróżniać cykl koniunkturalny od szumu i budować mapę sektorów z progami wejścia/wyjścia zamiast zgadywania „co teraz urośnie”.

1. Sezonowość kalendarzowa – fakty i mity

Sezonowość mierzymy jako średnią stopę zwrotu w danym miesiącu/kwartale na długiej próbie.

Wzory pomiaru sezonowości:

Miesięczna stopa zwrotu = (Cena_koniec_mies - Cena_pocz_mies) / Cena_pocz_mies
Średnia sezonowa dla miesiąca M = AVG (stopy zwrotu miesiąca M przez N lat, N>=10)
Hit rate = Liczba lat z dodatnią stopą w miesiącu M / N
Sezonowość skorygowana o rynek = Stopa sektora - Stopa indeksu szerokiego (WIG lub S&P 500)

Pomiar w TradingView: użyj „Seasonality” i porównaj sektor vs SPY lub WIG. Zawsze pokazuj medianę, nie tylko średnią – średnia jest zaburzana przez krachy.

2. Rotacja sektorowa – cykl gospodarczy

Rotacja to przepływ kapitału między sektorami w różnych fazach cyklu.

Model uproszczony 4 faz:

Na GPW sektor bankowy ma wagę >25% w WIG20 i jest proxy na stopy NBP. W USA sektor technology ma >28% w S&P 500 – rotacja IT vs reszta wpływa na cały indeks.

Jak mierzyć rotację:

Względna siła sektora = (Indeks sektora / Indeks szeroki) – trend 3M/6M
Breadth rotacji: % spółek w sektorze > SMA50
PMI vs sektor: korelacja 6M między PMI przemysłowym a stopą zwrotu sektora Industrials
Krzywa rentowności: spread 10Y-2Y rosnący = pozytywny dla Financials, spadający = negatywny

Tabela sektorów GPW i USA:

3. Earnings season – najważniejsza sezonowość dla stock pickingu

80% trwałych ruchów relatywnych dzieje się wokół raportów kwartalnych. To wtedy rewidowany jest forward EPS.

Wzór surprise:
EPS Surprise % = (EPS_actual - EPS_consensus) / |EPS_consensus| * 100
Sales Surprise % = (Sales_actual - Sales_consensus) / Sales_consensus * 100
Rewizja consensus = (Consensus_nowy - Consensus_stary) / |Consensus_stary|

Jakość wyniku > wielkość surprise. Spółka bije EPS o 2% dzięki niższemu podatkowi, ale tnie guidance – reakcja negatywna to nie anomalia, tylko logika.

4. Jak zbudować mapę sezonowości i rotacji w planie

Krok 1 – mapa roczna:

• Zaznacz w kalendarzu: posiedzenia Fed/FOMC, EBC, NBP, OPEC, WIG/ S&P earnings peak weeks.
• Zaznacz: daty raportów spółek z watchlisty (10-12 spółek).

Krok 2 – dashboard rotacji (tygodniowy):

W arkuszu:
Kolumny: Sektor, RS 1M vs WIG/SPX, RS 3M, % > SMA50, % > SMA200, Spread 10Y-2Y trend, PMI 3M trend
Zasada: jeśli RS 3M < -5% i % >SMA50 <30% – sektor w relatywnej słabości, nie dokładaj pozycji bez filtra jakości

Krok 3 – progi decyzyjne, nie prognozy:

• „Jeśli Financials RS 3M > +3% i spread 10Y-2Y rośnie 4 tygodnie, sprawdzam banki z WIG-Banki które mają CET1 >15% i C/I <45%”.
• „Jeśli Technology RS 3M < -5% i rewizje EPS 12M w dół >3%, nie otwieram nowych pozycji growth bez CFO >0 i ROIC >15%”.

Kiedy plan mówi “nie handluj”

• Nie handlujesz tezy sezonowej „Sell in May” jako jedynego powodu sprzedaży – odchylenie historyczne jest zbyt duże, a koszt transakcyjny i podatkowy realny.
• Nie handlujesz rotacji sektorowej, gdy nie rozumiesz, czy ruch sektora wynika z 1 spółki (np. CD Projekt w WIG-Gry) – WIG-Gry to 70% CD Projekt + 2 spółki.
• Nie handlujesz przed FOMC/NBP/RPP z dźwignią na sektorach wrażliwych na stopy (banki, nieruchomości, wzrostowy tech) – zmienność 2-4% w 15 minut poza kontrolą.
• Nie handlujesz earnings season z pozycją >1.5% portfela bez zdefiniowanego scenariusza na surprise i guidance, jeśli ATR po wynikach >2x ATR normalny.
• Nie handlujesz mapy sektorów opartej na 2 latach danych – sezonowość wymaga min. 10 lat, w tym przynajmniej jednej recesji.
• Nie handlujesz rotacji na ETF lewarowanym sektorowym jako długoterminowej pozycji – decay i koszty rollowania zjadają tezę rotacji.

Błędy które kosztują najwięcej

1. Mylenie korelacji z przyczyną w sektorach. Wzrost ropy nie zawsze = wzrost wszystkich rafinerii – crack spread i hedging mają większe znaczenie niż sama ropa.
2. Ignorowanie koncentracji indeksu sektorowego na GPW. WIG-Banki to 3-4 banki, WIG-Energia to 3 spółki. Rotacja „sektora” = rotacja 2 spółek. Mierz wagę.
3. Sezonowość bez reżimu stóp. Sezonowość 2010-2021 (0% stóp) nie działa w reżimie 5% stóp. Dziel historię na reżimy stóp, nie tylko kalendarz.
4. Brak pomiaru breadth. Szeroki indeks rośnie, ale 70% spółek w sektorze spada – to nie hossa sektorowa, tylko 2-3 liderów.
5. Handel narracją zamiast rewizji. „AI zmieni wszystko więc kupuję basket AI” bez sprawdzenia, czy consensus EPS dla basketu rośnie – narracja bez rewizji to hype.

Ćwiczenie mierzalne

Zbuduj Dashboard Rotacji na najbliższy miesiąc.

1. Wybierz 6 sektorów GPW (Banki, Energia, Gry, Odzież, Przemysł, Info) i 6 sektorów USA (XLF, XLK, XLE, XLI, XLP, XLY).
2. Dla każdego policz: stopę zwrotu 1M, 3M, 6M, RS vs WIG / RS vs S&P 500, % spółek > SMA50 (TradingView).
3. Pobierz: spread 10Y-2Y USA i PL, ostatnie 3 odczyty PMI PL i ISM USA.
4. Oznacz 2 sektory relatywnie najsilniejsze (RS 3M najwyższe + breadth >60%) i 2 najsłabsze (RS 3M najniższe + breadth <35%).
5. Dla najsilniejszego i najsłabszego sektora GPW weź po 3 spółki z watchlisty i sprawdź CFO/EBIT i dług netto/EBITDA – czy siła/słabość jest poparta jakością?
6. Zapisz wniosek: „Jeśli w przyszłym miesiącu sektor X utrzyma RS >Y, to sprawdzę…” – z progiem liczbowym.

Czas: 90 minut tygodniowo. Wynik: 1 arkusz dashboard + 2 zdania na sektor o jakości.

Sprawdź się

1. Dlaczego do pomiaru sezonowości powinieneś używać mediany i hit rate oprócz średniej?
2. Co oznacza wzrost spreadu 10Y-2Y dla sektora bankowego i dlaczego?
3. Jak odróżnisz hossę sektorową od wzrostu 1-2 liderów ciągnących indeks?
4. Dlaczego reżim stóp procentowych zmienia interpretację sezonowości?
5. Podaj różnicę między EPS surprise a rewizją konsensusu forward 12M i które ma trwalszy wpływ.

Częste pytania

Czy rotacja sektorowa działa na GPW tak samo jak w USA? Mechanika jest podobna (cykl, stopy, PMIs), ale koncentracja WIG20 zaburza pomiar. W USA 500 spółek równoważy sektor, na GPW 3 spółki mogą być całym sektorem – zawsze sprawdzaj wagi.

Jak często zmieniać ekspozycję sektorową w planie? Rzadziej niż myślisz. Rotacja kwartalna z rebalancingiem miesięcznym + przeglądem po sezonie wyników wystarczy. Cotygodniowe przeskakiwanie sektorów generuje koszty i błąd behawioralny.

Czy sezonowość to strategia sama w sobie? Nie. To filtr kontekstowy. Używaj jej jako tła do decyzji jakościowych i zarządzania ryzykiem (np. zmniejsz pozycję przed FOMC), a nie jako sygnału wejścia opartego na miesiącu.

Jak łączyć sezonowość z stock pickingiem? Najpierw jakość i bilans (ROIC, FCF, dług), potem mapa rotacji (czy sektor jest w faworyzowanym reżimie), na końcu timing raportowy (czy zbliża się okno wyników). Odwrotna kolejność zwiększa błąd selekcji.

---